O czym jest ta książka?
Książka Zaburzenia przywiązania u dzieci i młodzieży. Poradnik dla terapeutów, opiekunów i pedagogów Chrisa Taylora, to kompleksowy poradnik, który stanowi most między teorią przywiązania a praktyką terapeutyczną i wychowawczą. Chris Taylor w sposób uporządkowany wyjaśnia, w jaki sposób wczesne deficyty w relacjach z opiekunami wpływają na rozwój neurologiczny, emocjonalny i społeczny dziecka. Autor analizuje różne typy zaburzeń więzi, wskazując, jak wpływają one na mechanizmy przetrwania dziecka w późniejszym życiu – m.in. na trudności z regulacją emocji, lęk przed bliskością czy problemy z autorytetami. Książka jest narzędziem, które uczy, jak „czytać” zachowanie dziecka przez pryzmat jego historii relacyjnej, a nie tylko oceniać je powierzchownie jako problemowe.
Z mojej perspektywy…
Ta książka jest dla mnie „mapą”, do której wracam, gdy pracuję z trudnymi emocjami moich pacjentów. Najbardziej cenię w niej to, że nie zostawia terapeuty z samą teorią – Taylor daje konkretne wskazówki, jak budować bezpieczną relację w gabinecie z dzieckiem, które panicznie boi się bliskości. Książka przydaje mi się szczególnie w pracy z opiekunami – pomaga mi „przełożyć” skomplikowane mechanizmy psychologiczne na język zrozumiały dla rodziców i nauczycieli. Dzięki niej łatwiej mi pokazać otoczeniu pacjenta, że to, co nazywają „niegrzecznym zachowaniem”, jest w istocie strategią przetrwania. To pozycja, która bardzo pomaga mi zachować empatię w momentach, gdy praca z pacjentem staje się wymagająca i obciążająca, przypominając mi, że za każdym wybuchem emocji kryje się potrzeba bezpiecznej więzi.
Dzieci, które doświadczyły opuszczenia, upokorzenia czy zawstydzenia z powodu niedopuszczalnych zachowań, odcinają się od tych negatywnych uczuć. Owe uczucia zaś pozostają niezintegrowane, gdyż nie podlegają kontroli. W konsekwencji dzieci nie potrafią odbudować emocjonalnych więzi z drugą osobą po zawstydzającym doświadczeniu. Rezultatem jest toksyczne poczucie wszechogarniającego wstydu. Reakcja dorosłych na naganne zachowania dziecka może przyczynić sie od wzbudzania toksycznego wstydu lub toksycznego poczucia winy.
(s. 94)
Praca opierająca się na teorii przywiązania wymaga byśmy wraz z dzieckiem starali się zrozumieć jego obecne trudności, zwłaszcza te w relacjach interpersonalnych, i czynili jego więź z nami bezpieczną bazą, gromadząc wystarczające pokłady zaufania, aby podopieczny mógł się przyjrzeć innym, rozleglejszym powiązaniom międzyludzkim w swoim życiu.
(s. 113)
Dzieci, które przeżyły traumę i wykształciły lękowy wzorzec przywiązania, często mają trudności z wyrażaniem swojego cierpienia. W sytuacji kryzysu jedną z najważniejszych rzeczy, jakie możemy zrobić, jest utrzymywanie otwartej komunikacji. musimy wykazywać się przy tym wyobraźnią i kreatywnością oraz niezmiennie panować nad swoimi uczuciami – często w obliczu bardzo silnego oporu ze strony dziecka. Bywa, że ono odcina nas od siebie, wycofując się – czasami hałasuje w pokoju, niszcząc swoje rzeczy i potwierdzając poczucie swojej bezwartościowości, kiedy indziej ucieka lub przypisuje nam agresję i wrogość, których samo doświadcza.
(s. 130-131)
Wiele dzieci przywiązanych w sposób pozabezpieczny boi się zależności i bliskości oraz zaczyna odczuwać silną potrzebę kontrolowania innych. Takie osoby – często pozbawione kontaktu ze swoimi uczuciami oraz cechujące się negatywnym obrazem siebie i niską samooceną – mogą reprezentować postawę pełną nieufności i rezerwy lub bać się rywalizacji z powodu poczucia nieudolności. Wchodzą w rolę ofiary i obwiniają innych o swoją sytuację, czują się bezsilne i niezdolne wprowadzić zmiany. Skutkiem takiego podejścia może być styl zachowania określany mianem biernej agresji.
(s. 202)
SPIS TREŚCI
Wstęp
Rozdział 1
Wzorce przywiązania
Rozdział 2
Zaaranżowane otoczenie: organizacyjna reprezentacja bezpiecznej bazy
Rozdział 3
Sposoby sprawowania opieki: praca w terapeutycznych ramach
Rozdział 4
Praca na rzecz zdrowienia: relacyjna reprezentacja bezpiecznej bazy
Rozdział 5
Praca nad rozwiązywaniem konfliktów
Rozdział 6
Praca nad kontrolowaniem złości
Rozdział 7
Praca nad kontrolowaniem trudnych zachowań
Rozdział 8
Zmiana trudnych zachowań
Bibliografia
Taylor Ch., Zaburzenia przywiązania u dzieci i młodzieży. Poradnik dla terapeutów, opiekunów i pedagogów, GWP, 2016