O czym jest ta książka?

​Babette Rothschild w swojej pracy odchodzi od podejścia czysto poznawczego, kładąc główny nacisk na biologiczne i fizjologiczne aspekty traumy. Jej książka pt. Ciało pamięta, t. 2. Rewolucja w terapii traumy jest swoistym przewodnikiem po tym, jak trauma „zapisuje się” w ciele pacjenta i dlaczego próba zrozumienia jej wyłącznie przez pryzmat analizy intelektualnej często okazuje się niewystarczająca. ​Autorka w przystępny, a zarazem rzetelny sposób wyjaśnia mechanizmy reakcji „walcz-uciekaj-zastygnij”. Pokazuje, że pacjenci z traumą często utykają w przeszłych reakcjach fizjologicznych, które powracają w ich ciele w odpowiedzi na obecne wyzwalacze. Rothschild uczy, jak bezpiecznie pracować z tymi reakcjami, kładąc ogromny nacisk na budowanie zasobów i stabilizację, zanim pacjent odważy się na konfrontację z samą treścią traumatycznych wspomnień. ​

Z mojej perspektywy…

Jak książka wspiera moją pracę terapeutyczną? ​Dla mnie, jako psychoterapeutki pracującej w nurcie psychodynamicznym, ta pozycja jest niezwykle cennym uzupełnieniem warsztatu. Oto jak wykorzystuję ją w codziennej praktyce:

Fundament bezpieczeństwa:

Rothschild przypomina by dostrzegać sygnały płynące z ciała pacjenta, które zwiastują nadchodzącą retraumatyzację.

Praktyczne techniki stabilizacji:
  • Książka daje konkretny zestaw narzędzi, które pomagają pacjentom odzyskać poczucie kontroli. Wykorzystuję zawarte w niej koncepcje, by uczyć osoby w kryzysie, jak „uziemiać się” w tu i teraz, gdy emocje stają się zbyt przytłaczające. ​
  • Zrozumienie „oporu”: Często to, co bierzemy za opór w terapii, jest w istocie obronną reakcją układu nerwowego pacjenta. Perspektywa autorki pomaga mi patrzeć na takie sytuacje z większą łagodnością i zrozumieniem – nie jako na brak woli współpracy, ale jako na próbę przetrwania organizmu.
  • ​Wsparcie dla mojej empatii: Świadomość, jak skomplikowane procesy zachodzą w ciele pacjenta, pozwala mi być dla niego lepszą przewodniczką. Zamiast dążyć do szybkiego „rozwiązania” problemu, uczę się doceniać małe kroki w budowaniu fizycznego komfortu i poczucia bezpieczeństwa wewnątrz własnego ciała. ​

Nasze ciała pamiętają i nie będzie inaczej, ale ważne aby udało się być świadomym przeszłych przeżyć , po to by zaopiekować się sobą w taki sposób, by możliwe było dalsze życie, mimo tego wszystkiego, co zostawiło bolesne wciąż jeszcze blizny.

Polecam lekturę!

Poniżej klika wybranych przeze mnie cytatów.

Zespół stresu pourazowego (PTSD) w dużej mierze wynika z utraty zdolności odróżniania przeszłości od teraźniejszości. Charakteryzują go przede wszystkim natrętne wspomnienia w postaci obrazów (wzrokowych, słuchowych) oraz stresujących doznań cielesnych, które przypominają o przytłaczających zdarzeniach zagrażających życiu i zdrowiu. Nieproszone wspomnienia czasami bywają tak intensywne (flashbacki), że przekonują umysł i układ nerwowy, iż zdarzenia z przeszłości zachodzą w teraźniejszości. […] Osoby cierpiące z powodu PTSD stają się wyczulone na czynniki wyzwalające takie reakcje, niejednokrotnie myląc czynnik wyzwalający z pierwotnym zdarzeniem i tracąc zdolność utrzymywania normalnej podwójnej świadomości, która dokonuje rozróżnienia teraźniejszości i przeszłości.

(s. 89)

PTSD charakteryzują natrętne wspomnienia minionych traumatycznych zdarzeń. Często wspomnienia te przyjmują postać obrazów wizualnych bądź odgłosów dźwiękowych w „oku” bądź „uchu” umysłu. Zwykle też obrazom wizualnym bądź dźwiękowym towarzyszą objawy somatyczne. Czasami pojawiają się one przy braku obrazów – zwykle w postaci zaburzeń bądź dyskomfortu w obrębie zmysłów interoceptywnych, na przykład jako przyspieszone tętno, zawroty głowy czy wrażliwość jelit.

(s. 171)

To jak terapeuta i klient rozmawiają o traumatycznych zdarzeniach, ma realny wpływ na ich postrzeganie i odczuwanie.

(s. 226)

SPIS TREŚCI

CZĘŚĆ I. TEORIA I ZASADY

  • Rewolucja w terapii osób po urazie psychicznym
  • Precyzja regulacji autonomicznego układu nerwowego
  • Bezpieczeństwo wymaga wszystkich zmysłów. Stabilizacja sensoryczna
  • Ożywianie zapomnianej sztuki. Planowanie terapii traumy

CZĘŚĆ II. PRAKTYKA. ZASTOSOWANIE TEORII

  • Proste zasoby regulują, a nawet leczą traumę
  • Moc dobrych wspomnień. Skuteczne antidotum na traumatyczne wspomnienie
  • Wyznaczanie tempa, dozowanie i organizacja
  • Adaptacja technik uważności, MBSR i jogi do potrzeb osób z PTSD

Rothschild B., Ciało pamięta. Rewolucja w terapii traumy, t. 2. Rewolucja w terapii traumy, WUJ, 2021