O czym jest ta książka?
W swojej publikacji Po co psychoanaliza? Elisabeth Roudinesco podejmuje próbę zdefiniowania współczesnego miejsca psychoanalizy w świecie zdominowanym przez podejścia oparte na krótkoterminowej redukcji symptomów oraz neurobiologii. Autorka przeprowadza czytelnika przez historię dyscypliny, stawiając istotne pytania o jej celowość, etykę oraz funkcję, jaką pełni ona w rozumieniu kondycji ludzkiej. Jest to swoista obrona psychoanalizy jako narzędzia krytycznego myślenia, które pozwala na podważenie schematów i poszukiwanie sensu poza bezpośrednią użytecznością. Moim okiem (Z mojej półki): W dobie rosnącej standaryzacji metod terapeutycznych, praca Roudinesco stanowi dla mnie ważny punkt odniesienia dla tożsamości zawodowej. Lektura ta przypomina o fundamentach psychoanalitycznego myślenia, które wykracza poza czystą technikę – jest raczej etyką relacji i nieustannym dążeniem do prawdy o podmiocie. W mojej praktyce klinicznej argumenty autorki są pomocne w sytuacjach, gdy zachodzi potrzeba zakotwiczenia procesu terapeutycznego w szerszym kontekście humanistycznym. Książka ta jest dla mnie wartościowym wsparciem w konceptualizacji roli psychoterapeuty jako osoby towarzyszącej pacjentowi w procesie dochodzenia do własnego, autonomicznego myślenia. Odwołuję się do niej, gdy dokonuję namysłu nad kondycją współczesnej psychoterapii i nad tym, jak w sposób odpowiedzialny łączyć klasyczne dziedzictwo psychoanalityczne z wyzwaniami, jakie stawia przed nami dzisiejsza rzeczywistość społeczna.
Z mojej perspektywy…
W dobie rosnącej standaryzacji metod terapeutycznych, praca Roudinesco stanowi dla mnie ważny punkt odniesienia dla tożsamości zawodowej. Lektura ta przypomina o fundamentach psychoanalitycznego myślenia, które wykracza poza czystą technikę – jest raczej etyką relacji i nieustannym dążeniem do prawdy o podmiocie. W mojej praktyce klinicznej argumenty autorki są pomocne w sytuacjach, gdy zachodzi potrzeba zakotwiczenia procesu terapeutycznego w szerszym kontekście humanistycznym.
Książka ta jest wartościowym wsparciem w konceptualizacji roli psychoterapeuty jako osoby towarzyszącej pacjentowi w procesie dochodzenia do własnego, autonomicznego myślenia. Odwołuję się do niej, gdy dokonuję namysłu nad kondycją współczesnej psychoterapii i nad tym, jak w sposób odpowiedzialny łączyć klasyczne dziedzictwo psychoanalityczne z wyzwaniami, jakie stawia przed nami dzisiejsza rzeczywistość społeczna.
Polecam lekturę!
Na zachętę kilka cytatów:
Po 1950 roku substancje psychotropowe zmieniły obraz szaleństwa. Opustoszały zakłady psychiatryczne; kaftan bezpieczeństwa i terapie elektrowstrząsami zostały zastąpione kuracją lekarstwami. Mimo, że nie leczą one żadnej choroby umysłowej czy nerwowej, zrewolucjonizowały sposób przedstawiania psychiki, tworząc nowego człowieka: gładkiego, bez humorów. wykończonego unikaniem swoich pasji, wstydzącego się, że nie odpowiada ideałowi, który jest mu proponowany.
(s. 19)
Społeczeństwo depresyjne, wpisane w obieg globalizacji gospodarczej, który zmienia ludzi w przedmioty, nie chce już słuchać o poczuciu winy, zmyśle intymności, sumieniu, pragnieniu, nieświadomości. Im bardziej zamyka się w logice narcystycznej, tym bardziej ucieka od idei podmiotowości. Interesuje się jednostką jedynie po to, aby policzyć swoje sukcesy, a podmiotem cierpiącym – aby patrzyć na niego jak na ofiarę. A jeśli bez przerwy stara się obliczyć deficyt, zmierzyć niepełnosprawność, oszacować uraz, to po to, aby nie zadawać sobie więcej pytań, skąd owe przypadłości się biorą.
(s. 39)
Pojęcie popędu śmierci pozwala na planie klinicznym wyjaśnić jak podmiot ustawia się nieświadomie w sposób powtarzalny w sytuacjach bolesnych, ekstremalnych, traumatyzujących, które odtwarzają przeżyte wcześniej doświadczenia.
(s. 113)
SPIS TREŚCI
- Wprowadzenie: Co nam zostało z Jacques’a Lacana?
- Część I: Teoretycznie
- A jak rewolucja
- Ekstymność psychoanalizy, czyli pochwała bezdomności
- „Ojcze, czyż nie widzisz, że czytam?”
- Zapomnieć wszystko
- Aktywność potworna
- Część II: Praktycznie
- Nic, ale… Notatka na marginesie pewnej historii
- – Kto ty jesteś? – Mały Hans
- Stefan Muzykant
Roudinesco E., Po co psychoanaliza?, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2014