Przed chwilą zakończył się kolejny wykład otwarty Sekcji Psychoterapii Par i Rodzin PTPP, tym razem skupiony głównie wokół pojęć: phantasy (w znaczeniu: nieświadoma fantazja), fantasy (w znaczeniu: świadoma fantazja czy wyobrażenie) oraz wspólnej nieświadomej fantazji w parze. Tytuł wykładu: „Wspólna nieświadoma fantazja”. Autor: David Hewison, analityk jungowski.
Wspólna nieświadoma fantazja w parze i jej źródła
Wybór partnera opiera się nie tylko na czynnikach zewnętrznych i kulturowych, ale przede wszystkim na głębokich czynnikach nieświadomych. Wynikają one z wczesnych doświadczeń dziecięcych, historii rodzinnej oraz przekazu międzypokoleniowego, który dotyczy m.in. agresji, zależności i troski. Obaj partnerzy wnoszą do relacji swoje pierwotne systemy projekcyjne i introjekcyjne, które przeplatają się i tworzą wspólny wzorzec, czyli nieświadomą fantazję.
Dobór rozwojowy a dobór obronny
Sposób dobrania się partnerów może mieć charakter rozwojowy lub obronny. Dobór rozwojowy pozwala na głębokie wzajemne zrozumienie i wzrost. W trakcie terapii taka para potrafi wykorzystać terapeutę do lepszego poznania siebie, co – mimo bolesnych momentów, takich jak praca nad zdradami – prowadzi do realnego rozwoju. Z kolei dobór obronny ma na celu ochronę przed koniecznością rozwoju i konfrontacją z lękiem, opierając się na wspólnym nieświadomym przekonaniu. Kiedy para zbliża się do trudnej prawdy, zrozumienie staje się nie do zniesienia, a partnerzy podejmują działania niszczące ten proces. Terapeuta w pracy z taką parą może nagle tracić poczucie zaangażowania i doświadczać zagubienia. Przykładem są pary z dużą różnicą wieku, które unikają tego tematu z obawy przed lękiem przed śmiercią, tworząc obronną fantazję, że muszą być jacyś określeni, by nie dotykać tego, co ich przeraża.
Dynamika w gabinecie i terapia indywidualna
Analityk obserwuje parę pod kątem tego, kim są dla siebie, co robią sobie nawzajem oraz jak wciągają terapeutę w swój system. Sytuacja komplikuje się, gdy jeden z partnerów uczestniczy w terapii indywidualnej. Pacjent ma wówczas tendencję do przekształcania relacji z terapeutą indywidualnym i używania jego słów na sesji pary. Pacjenci narcystyczni bywają w terapii par atakujący i mają trudność z konstruktywnym wykorzystaniem pomocy. Zadaniem terapeuty jest wówczas odróżnienie tego, co terapeuta indywidualny faktycznie powiedział, od tego, jak pacjent te słowa zinterpretował i zniekształcił.
Dziękuję organizatorom, Polskiemu Towarzystwu Psychoterapii Psychoanalitycznej, za możliwość uczestnictwa w kolejnym bardzo ciekawym i inspirującym wydarzeniu.

