Wpływ, jaki Melanie Klein wywarła na technikę psychoanalityczną, zaczyna się od analizy dziecięcej i rozciąga na dokonania jej najbliższych zwolenników i uczniów. Opracowana przez nią technika zabawy stała się podstawą współczesnej psychoanalitycznej terapii zabawą, niemal powszechnie przyjętej i szeroko stosowanej na całym świecie. W psychoanalizie osób dorosłych przesunięcie uwagi z popędów poszukujących rozładowania na relacje z obiektem podkreśliło rolę przeniesienia, zaś w technice Klein przywiązuje większą wagę do przeniesienia, niż ma to miejsce w klasycznej technice Freuda. […]
Oddziaływanie Klein rozciąga się także poza obszar klinicznej psychoanalizy. Koncepcja dwóch pozycji, rzucająca nowe światło na funkcjonowanie umysłu w zdrowiu i w patologii, okazała się użyteczna na wielu polach. W obrębie filozofii umysłu posługiwano się nią do objaśniania problemów takich, jak psychologiczne podstawy etyki. Poglądy Melanie Klein na rozwój aparatu psychicznego w kategoriach projekcji i introjekcji wywarły wpływ na teorie myślenia, a jej praca nad zalążkami sublimacji i twórczości stała się bodźcem do badań w obszarze krytyki sztuki i estetyki. Jej poglądy znalazły zastosowanie również w dziedzinie relacji grupowych i socjologii. […]
Wzbudzała silne emocje. Ze strony przyjaciół i bliskich współpracowników spotykało ją mnóstwo miłości i sympatii, a często i żarliwe oddanie. Jej bezkompromisowa postawa względem swej teorii zrodziła jej wielu wrogów, miała jednak silną osobowość i wzbudzała niemal powszechne poważanie.
Rozmowy: „The Originality of Melanie Klein.”: http://psychoterapeutagdansk.pl/gabinet-psychoterapii-gdansk-41/ – Film jest nagraniem rozmowy na temat Melanie Klein- jej historii życiowej, początkach powstawania psychoterapii dziecięcej i rozwijania się teorii psychoanalitycznych. O swoich osobistych doświadczeniach z Klein i własnym doświadczeniu zawodowym na polu psychoterapii dziecięcej opowiadają współcześni psychoanalitycy Edna O’Shaughnessy i Ron Britton.
Przebłysk geniuszu Klein polegał na dostrzeżeniu, że naturalnym sposobem wyrażania się dziecka jest zabawa i że wobec tego zabawa może służyć jako sposób komunikacji z dzieckiem. Dla dziecka nie jest to „po prostu zabawa” – to także praca. To nie jest tylko sposób eksplorowania i opanowywania świata zewnętrznego, ale także – poprzez wyrażanie i przepracowywanie fantazji – środek eksplorowania i opanowywania lęków. W zabawie dziecko udramatyzowuje swoje fantazje, a w ten sposób opracowuje i przepracowuje konflikty.
(s. 36)
Przejście z pozycji paranoidalno-schizoidalnej do depresyjnej jest fundamentalną zmianą z funkcjonowania psychotycznego na psychicznie zdrowe. Gdy pozycja depresyjna zyskuje przewagę, następuje stopniowa redukcja omnipotencji oraz zniekształcenia percepcji poprzez projekcje. Pojawia się zdolność do różnicowania rzeczywistości zewnętrznej i wewnętrznej. Rozwija się poczucie rzeczywistości psychicznej – uznanie i przyjęcie odpowiedzialności za własne impulsy i stan obiektów wewnętrznych. Może wówczas nastąpić testowanie rzeczywistości i dopasowanie własnych fantazji do percepcji rzeczywistości. Troska o obiekt, główna cecha pozycji depresyjnej, przyczynia się do testowania rzeczywistości; pojawia się pełne niepokoju badanie obiektu w celu oszacowania jego stanu. Pragnienie zachowania integralności obiektu prowadzi do stopniowego porzucania identyfikacji projekcyjnej i omnipotentnej kontroli, czego rezultatem jest akceptacja rzeczywistości. (s. 127)
Nadmierna zawiść rodzi ból i lęk oraz wymaga uruchomienia silnych obron, które przeszkadzają w stopniowej ewolucji z pozycji pranoidalno-schizoidalnej do depresyjnej. Silan zawiść w pozycji paranoidalno-schizoidalnej wzmaga projekcję, dewaluację obiektu oraz projekcję zawiści w zdewaluowany obiekt. W ten sposób dochodzi do wzmożenia lęków paranoidalnych.
(s. 137)
SPIS TREŚCI
Podziękowania
1. Wprowadzenie
2. Wczesna lata
3. Technika zabawy
4. Psychoanaliza dzieci
5. Nowe poglądy (1919-1934)
6. Brytyjskie Towarzystwo Psychoanalityczne
7. Pozycja depresyjna
8. „Dyskusje o kontrowersjach”
9. Pozycja schizoidalno-paranoidalna
10. Nowe poglądy na strukturalną teorię umysłu, lęk i poczucie winy
11. Zawiść i wdzięczność
12. Ostatnie lata
13. Melanie Klein: człowiek i dzieło
Bibliografia
Segal H., Melanie Klein, Wydawnictwo Oficyna Ingenium, 2013