AUTORKA O KSIĄŻCE:
„Pierwszy rozdział traktuje o podejściu teoretycznym opracowanym w Tavistock Relationships. W drugim rozdziale przyglądam się kluczowym według mnie elementom psychoanalitycznej konsultacji i diagnozy par. Są to: zapewnienie pomieszczania, sformułowanie wstępnego rozumienia problemu w relacji oraz ocena możliwości skorzystania przez daną parę z tego rodzaju terapii wraz z oceną ryzyka. Pacjenci często wykazują ambiwalencję wobec podjęcia psychoanalitycznej terapii par – jedna z osób może nie chcieć pomocy, pojawia się lęk o przetrwanie relacji i całej rodziny, partnerzy niepokoją się, co będzie oznaczała dla nich sama terapia. Opisuję ten proces w rozdziale trzecim. Pokazuję również, jak stworzyć setting analityczny pary, w którym może odbywać się terapia. Przedstawiam ramę opracowaną przez Tavistock Relationships i model koterapii. W tym sensie rozdziały 2 i 3 stanowią zestaw wskazówek do rozpoczynania pracy z parą.
W rozdziale czwartym koncentruję się wokół pojęć nieświadomej fantazji, wspólnej nieświadomej fantazji, nieświadomych przekonań i świadomych fantazji. Opisuję każde z nich oraz ich użyteczność w kontekście myślenia o relacji pary i pracy z parą. W rozdziale piątym badam obszar przeniesienia i przeciwprzeniesiania w pracy z parami. Wprowadzam też zagadnienie żywego świata wewnętrznego pary i sposobu, w jaki terapeuta może do niego dotrzeć za pomocą doświadczania kontaktu z parą w gabinecie. Ilustracja kliniczna pomaga zrozumieć ideę gromadzenia przeniesienia. Pojawia się też wątek pracy zarówno z „relacją przeniesieniową w parze”, jak i „przeniesieniem i przeciwprzeniesieniem w relacji terapeutycznej”. Rozdział szósty traktuje przede wszystkim o głównych pojęciach, kluczowych w pracy z parami, czyli o identyfikacji projekcyjnej i systemie projekcyjnym pary. Nie wszystkie systemy projekcyjne funkcjonują tak samo. Podkreślam tu, jak istotne jest rozpoznanie ich charakteru. Piszę też w tym miejscu o nieświadomym wyborze partnera i dopasowaniu partnerskim. W rozdziale siódmym przyglądam się narcyzmowi i zdolności pary do dzielenia przestrzeni psychicznej, co bywa zarówno codziennym problemem, jak i zaburzeniem dynamiki związku. Podaję też kilka przykładów klinicznych pracy z tego rodzaju problemami.
W rozdziale ósmym ukazuję inną perspektywę patrzenia na intymną relację. Poruszam wątek seksu i relacji seksualnej pary oraz często zgłaszanego problemu – utraty pożądania.
Rozdział dziewiąty jest najbardziej ze wszystkich skoncentrowany na wątku techniki pracy. Przyglądam się w nim zagadnieniom interpretacji na temat pary oraz innym interwencjom czynionym przez terapeutów par. Opisuję, jak, korzystając ze stanu umysłu pary, formułować interpretacje dotyczące różnych relacji i różnych obszarów dynamiki rozgrywającej się w gabinecie, aby móc w końcu wprowadzać „interpretacje na temat pary”.Ostatni rozdział, dziesiąty, dotyczy kończenia pracy, ale myśląc o tym, należy zastanowić się również nad celem analitycznej pracy z parą. Proponuję spójny z treścią całej książki sposób formułowania takiego celu.”
Ze wstępu Mary Morgan.
O czym jest ta książka?
Książka Stan umysłu pary. Psychoanalityczna terapia par autorstwa Mary Morgan skupia się na specyfice pracy analitycznej z parami, wprowadzając pojęcie „stanu umysłu pary” jako unikalnej przestrzeni psychicznej tworzonej wspólnie przez dwoje partnerów. Autorka wyjaśnia, jak nieświadome mechanizmy obronne, wczesne fantazje oraz mechanizmy przeniesieniowe wpływają na dynamikę relacji i prowadzą do kryzysów. Publikacja przedstawia metody pracy klinicznej, które pozwalają terapeucie pomóc parze dostrzec, w jaki sposób wzajemnie uruchamiają swoje lęki i pragnienia, co umożliwia przekształcenie destrukcyjnych wzorców w bardziej dojrzałe, refleksyjne porozumienie.
Z mojej perspektywy…
Książka ta wnosi bardzo cenne narzędzia do rozumienia tego, co dzieje się w relacji dwojga ludzi, pokazując, że w gabinecie pracujemy nie tylko z dwiema osobnymi osobami, ale z trzecim elementem – wspólnym umysłem pary. Pomaga dostrzec, jak partnerzy nieświadomie przypisują sobie nawzajem role i mechanizmy obronne, by chronić się przed własnym cierpieniem. Lektura ta daje dobrą strukturę do prowadzenia terapii par, ucząc, jak krok po kroku pomagać im w odzyskaniu zdolności do myślenia i empatii zamiast powtarzania sztywnych, destrukcyjnych cykli interakcji.
Nieświadoma fantazja , choć jest zakorzeniona w sposób nieunikniony w doświadczeniach z przeszłości, wpływa również na kształt obecnych relacji w parze. Sposób, w jaki doświadczamy świata, a zatem również osoby, z którą tworzymy związek, zabarwiony jest nieświadomą fantazją. W zdrowym związku zachodzi proces dwukierunkowy. Te nieświadome fantazje wchodzą w kontakt z rzeczywistością zewnętrzną i mogą być modyfikowane.
(s. 41)
Jeśli matka jest bardzo zaburzona albo psychotyczna, lęki niemowlęcia nie tylko nie są kontenetrowane, ale matka może dodatkowo projektować w dziecko swoje własne zaburzenia. Ten opis wczesnego etapu rozwoju jest istotny w myśleniu o związkach par nie tylko dlatego, że pomaga zrozumieć pojęcie identyfikacji projekcyjnej, ale również dlatego, ze trudności doświadczane we własnych relacjach zawsze w jakiejś formie przejawiają się w dorosłych związkach par.
(s. 193)
W związkach miłosnych występuje zjawisko, które można by określić jako „zwykły narcyzm”. Składają się na nie trudności z tolerowaniem inności 'innego’ oraz ze znajdywaniem w relacji przestrzeni na różne od siebie self obu osób, czyli dzieleniem przestrzeni psychicznej. W parach istnieje ciągłe napięcie pomiędzy tymi zwykłymi narcystycznymi potyczkami a zdolnością do pozostawania w relacji z odrębnością i innością innego.
(s. 227)
SPIS TREŚCI
Wstęp
Stan umysłu pary
Rozdział 1. Psychoanalityczne rozumienie relacji pary. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość.
Rozdział 2. Proces konsultacyjny
Rozdział 3. Angażowanie pary w terapię i ustanawianie settingu analitycznego pary
Rozdział 4. Nieświadoma fantazja, wspólna nieświadoma fantazja i wspólna obrona, nieświadome przekonania, świadoma fantazja
Rozdział 5. Przeniesienie, przeciwprzeniesienie oraz żywy świat wewnętrzny pary
Rozdział 6. Identyfikacja projekcyjna i system projekcyjny pary
Rozdział 7. Narcyzm i dzielenie przestrzeni psychicznej
Rozdział 8. Rozwój psychiczny pary, płeć biologiczna, płeć psychologiczna i seksualności
Rozdział 9. Interpretacja
Rozdział 10. Zakończenia i cel terapii pary
Bibliografia
Morgan M., Stan umysłu pary. Psychoanalityczna terapia par, Oficyna Wydawnicza Fundament, 2021