O czym jest ta książka?
Podstawy badania psychiatrycznego autorstwa Bartosza Grabskiego to kompleksowy przewodnik pomocny w budowaniu diagnozy psychiatrycznej. Autor odchodzi od suchego wyliczania objawów na rzecz ujęcia systemowego – pokazuje, jak przeprowadzić badanie psychiatryczne w sposób, który jest jednocześnie rzetelnym narzędziem diagnostycznym i początkiem relacji terapeutycznej. Książka stanowi most pomiędzy światem psychiatrii klinicznej a codzienną praktyką psychoterapeutów i psychologów.
Autor krok po kroku omawia:
- Strukturę badania podmiotowego i przedmiotowego (status psychiczny).
- Sposoby zadawania pytań, które pozwalają dotrzeć do kluczowych informacji bez naruszania poczucia godności pacjenta.
- Zrozumienie objawów w kontekście biologicznym, psychologicznym i społecznym.
To lektura, która przypomina, że „badanie” nie jest tylko inwentaryzacją deficytów, ale procesem aktywnego słuchania, w którym postawa badającego ma znaczenie terapeutyczne.
Z mojej perspektywy…
Jako psychoterapeutkę psychodynamiczną ta książka przekonuje mnie przede wszystkim swoim klinicznym wyczuciem i szacunkiem do procesu diagnostycznego. W codziennej pracy doceniam zawartą w niej klarowność, która pozwala mi uporządkować wiedzę i nie zapominać o fundamencie, jakim jest rzetelne badanie stanu psychicznego, niezależnie od nurtu, w którym pracuję. Grabski przypomina mi, jak istotne jest rozróżnienie podłoża objawów – neurologicznego, somatycznego czy wynikającego z nieświadomej dynamiki. Najbardziej cenię jednak w tej pozycji postawę autora: jako lekarz uczy on, jak zbierać wywiad, nie „przesłuchując” pacjenta, co doskonale rezonuje z moim podejściem budowania bezpiecznej przestrzeni. Ta książka jest dla mnie bezcennym mostem między specjalizacjami – dzięki niej mówię tym samym językiem co lekarze psychiatrzy, co znacząco poprawia jakość opieki nad pacjentem i wzmacnia współpracę w procesie leczenia.
Polecam to niewielkie, ale niezbędne kompendium wiedzy.
Poniżej kilka cytatów:
To, co dzieje się w kontakcie z pacjentem, będzie wpływać na jego chęć do dzielenia się najbardziej intymnymi przeżyciami, a tym samym na uzyskiwane w badaniu pacjenta informacje. Dodatkowo należy pamiętać o wartości leczniczej samej relacji lekarza z pacjentem, której nie można przecenić.
(s. 17)
Niekiedy rozróżnieniem między bardzo nasilonym obniżeniem samooceny a urojeniami niższości może być trudne. O rozpoznaniu decyduje sposób nasilenia, braku podatności na korektę, nieadekwatności, usztywnienia, wpływu na zachowanie (chęć ukarania siebie, wycofanie, unikanie innych), przeżywanie (oczekiwanie kary, samopotępienie, samoponiżanie się) i funkcjonowanie.
(s. 78)
Dokonany zamach samobójczy jest główną bezpośrednią przyczyną śmierci osób z zaburzeniami psychicznymi. Stanowi więc najbardziej niekorzystne zejście tych stanów chorobowych. Obecność myśli i tendencji samobójczych powinna więc zawsze wzmagać czujność klinicysty, nawet przy założeniu, iż u niektórych pacjentów mogą mieć charakter manipulacyjny lub występować w mechanizmie odreagowania (ang. acting-out).
(s. 125)
SPIS TREŚCI
Budowanie relacji lekarz-pacjent
Informacyjna wartość uczuć klinicysty
Postawy klinicysty podczas badania stanu psychicznego w zależności od dominującego obrazu klinicznego – podstawowe wskazówki
Uproszczony podział i lista objawów zaburzeń psychicznych do celów praktycznych, czyli co oceniamy podczas podstawowego badania stanu psychicznego
Zaburzenia emocji i ekspresji emocji
Zaburzenia napędu psychoruchowego (motywacji)
Zaburzenia myślenia
Zaburzenia spostrzegania
Myśli i tendencje samobójcze
Zaburzenia orientacji, zaburzenia uwagi, zaburzenia pamięci
Podstawowe pytania dotyczące seksualności
Uwagi końcowe
Aneks
- Uproszczony schemat badania stanu psychicznego
- Szablony badania stanu psychicznego
- Uproszczony schemat wywiadu
- Wywiad obiektywny
Bibliografia
Indeks objawów
Wykaz tabel i diagramów
O Autorze
Grabski B., Podstawy badania psychiatrycznego dla studentów, lekarzy, psychologów i psychoterapeutów, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego, 2015