Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, w skrócie OCD (od ang. obsessive-compulsive dicorder) charakteryzują się natręctwami, objawiającymi się obsesjami i kompulsjami.
Według danych statystycznych OCD występuje u około 1-2% populacji ogólnej. Oznacza to, że miliony ludzi na całym świecie zmagają się z tą chorobą. W Polsce ta liczba może sięgać nawet 750 000 mieszkańców.
Z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi współwystępują również inne zaburzenia, a najczęściej: zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, nadużywanie substancji oraz problemy z kontrolą impulsów. Dotyczy to około 90% chorych.
Obsesje to natrętne myśli, idee, wyobrażenia, impulsy, które pojawiają się w sposób nawracający. Pojawiają się nagle, wbrew woli pacjenta i budzą jego wewnętrzny sprzeciw, są mimo wszystko uznawane jako własne. Pomimo prób opierania się im, powracają i powtarzają się. Ich treść jest bezpodstawna, bezsensowna, a często wręcz absurdalna..
Poniżej zamieszczam LISTĘ OBJAWÓW Y-BOCS (Skala obsesji i kompulsji Yale-Bocs), służącej do pomiaru nasilenia objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (objawy występujące w przeszłości i/lub obecnie.
Uwaga! Niektóre zachowania mogą być objawami innych zaburzeń (prosta fobia lub hipochondria). Gwiazdką zaznaczone są właśnie takie zachowania, które mogą, ale nie muszą, być objawami OCD.
LISTA OBJAWÓW DOT. OBSESJI wg. Y-BOCS:
Obsesje agresji
- obawa, że może wyrządzić sobie krzywdę
- obawa, że może skrzywdzić innych
- przerażające wyobrażenia lub wyobrażenia przemocy
- obawa przed niespodziewanym powiedzeniem czegoś sprośnego lub znieważającego
- obawa przed zrobieniem czegoś żenującego*
- obawa, że coś zrobi pod wpływem niechcianego impulsu (np. popchnie przyjaciela)
- obawa, że coś ukradnie
- obawa, że wyrządzi komuś krzywdę z powodu niedostatecznej ostrożności
- obawa, że będzie odpowiedzialny za inne straszne wydarzenia (np. pożar, włamanie)
- inne
Obsesje zanieczyszczenia
- zaniepokojenie lub obrzydzenie związane z wydalinami i wydzielinami ciała (np. mocz, kał, ślina)
- przejmowanie się brudem lub zarazkami
- nadmierne przejmowanie się zanieczyszczeniami środowiska (np. azbest, promieniowanie, toksyczne odpady)
- nadmierna troska dotycząca środków stosowanych w gospodarstwie domowym (np. środki czyszczące, rozpuszczalniki)
- nadmierne przejmowanie się zwierzętami (np. insektami)
- zaniepokojonie z powodu lepkich substancji lub odpadów
- przekonanie, że z powodu zanieczyszczeń zachoruje
- przekonanie, że roznosząc zanieczyszczenia spowoduje chorobę innych osób (agresywne)
- obsesje dotyczące wrażeń związanych z zanieczyszczeniami, a nie skutków tych zanieczyszczeń
- inne
Obsesje seksualne
- myśli, impulsy lub wyobrażenia o zakazanej lub perwersyjnej treści seksualnej
- treści seksualne dotyczące dzieci lub kazirodztwa
- treści homoseksualne*
- zachowania seksualne skierowane przeciwko innym (agresywne)*
- inne
Obsesje gromadzenia/oszczędzania
Należy odróżnić od hobby lub zajmowania się przedmiotami o wartości pieniężnej bądź sentymentalnej.
Obsesje religijne (skrupulatność)
- dotyczące świętokradztwa lub bluźnierstwa
- nadmierne zajmowanie się problemem dobra/zła, moralnością
- inne
Obsesje związane z potrzebą symetrii lub dokładności
- z towarzyszącym myśleniem magicznym (np. przekonanie, że matka ulegnie wypadkowi, jeśli rzeczy nie będą na właściwym miejscu)
- nie związane z myśleniem magicznym
Rozmaite obsesje
- potrzebaby wiedzieć lub pamiętać
- obawa przed tym, że powie pewne rzeczy, których nie chce powiedzieć
- obawa, że nie powie tego, co właściwe
- obawa przed zgubieniem (utratą) rzeczy
- natrętne wyobrażenia (nie związane z przemocą)
- natrętne, bezsensowne dźwięki, słowa, muzyka
- odczuwanie dręczących dźwięków/hałasów*
- szczęśliwe czy pechowe numery
- kolory o specjalnym znaczeniu
- przesądne obawy
- inne
Obsesje somatyczne
- przejmowanie się chorobami lub dolegliwościami*
- nadmierne zajmowanie się pewnymi częściami ciała lub wyglądem (np. dysmorfofobia)*
- inne
Wpis na podstawie:
- Kiejna A, Grzesiak M. Skala pomiaru nasilenia obsesji i kompulsji Yale-Brown (Y-BOCS), Czasopismo Postępy Psychiatrii i Neurologii, 1997
- Rabe – Jabłońska J. (2017). Diagnoza i leczenie zaburzenia obsesyjno – kompulsyjnego. Psychiatria
- Seligman M.,Walker E., Rosenhan D. (2003). Psychopatologia. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S – ka
- www.psychiatraplus.pl
- www.psychiatry.org – Obsessive-Compulsive Disorder, Hoarding Disorder, Body Dysmorphic Disorder, Trichotillomania (Hair-Pulling Disorder), Excoriation (Skin-Picking) Disorder, and Olfactory Reference Disorder
One Reply to “Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) cz. 1 – obsesje”
Comments are closed.