Książka Janiny Fisher, napisana na podstawie poczynionych przez autorkę obserwacji klinicznych, łączy teorię traumy, dysocjacji i przywiązania przedstawioną z perspektywy neurobiologicznej z praktyką podejścia terapeutycznego. Autorka prezentuje model oparty na wypracowaniu ostatecznego „rozwiązania”, jakim jest przekształcenie relacji z własnym „ja”. Przekształcenie takie polega na zastąpieniu uczucia wstydu, obwiniania się i nienawiści do siebie samego pełną współczucia akceptacją. U podstaw opisanych w książce strategii postępowania leżą takie metody terapeutyczne, jak psychoterapia sensomotoryczna, coraz bardziej popularna w Polsce psychoterapia systemu wewnętrznej rodziny oraz terapie oparte na uważności czy hipnoza kliniczna.
Model terapeutyczny zaprezentowany w książce posłuży do pracy ze wszystkimi osobami cierpiącymi w wyniku traumy. Przyniesie pożytek pacjentom z diagnozą zespołu stresu pourazowego (PTSD), a także osobom po traumie z ADHD, u których rozpoznano zaburzenia osobowości z pogranicza albo zaburzenia dysocjacyjne. Mogą go także wykorzystać osoby, które nigdy wcześniej nie konsultowały się z żadnym psychiatrą, a doświadczyły napaści, zastraszania lub przemocy ze strony innej osoby.
„Stworzona przez Janinę Fisher unikatowa mieszanka elementów koncepcji systemu wewnętrznej rodziny, terapii sensomotorycznej oraz terapii opartej na uważności stanowi wspaniałą innowację w dziedzinie psychologii psychodynamicznej. Ta książka – mocno zakorzeniona w teorii dysocjacji strukturalnej i terapii traumy – prezentuje spostrzeżenia, które wzbogacają wiedzę terapeutów pracujących zarówno z wysokofunkcjonującymi jednostkami z urazem psychicznym, jak i z osobami do głębi zniewolonymi traumą. Polecam tę wyjątkową pracę wszystkim psychoterapeutom, zwłaszcza zajmującym się terapią psychodynamiczną.
Kenneth A. Frank, PhD, Psychoterapy Integration Training Program, National Institute for Psychotherapies
W niemowlęctwie i wczesnym dzieciństwie pęd ku tworzeniu więzi jest impulsem silniejszym nawet od instynktu walki lub ucieczki, odzwierciedlającym typową dla dziecka potrzebę fizycznego oparcia w figurach rodziców. W okresie dojrzewania środek ciężkości przesuwa się w drugą stronę: reakcje walki lub ucieczki są unieruchamiane przynajmniej równie często, jak zachowania związane z dążeniem do bliskości. Kiedy inne strategie obronne zawodzą lub zwiększają zagrożenie, na wszystkich etapach rozwoju automatycznie uciekamy się do zamierania w bezruchu lub uległości. W obliczu nieuniknionego zagrożenia życia, nasze mózgi i ciała instynktownie „pozorują śmierć” popadając w bezwład albo – jak to często określają ludzie – „udając, ze śpimy”. Naturalnej zdolności do neurocepcji czy wyczuwania stopnia zagrożenia towarzyszy instynktowna tendencja do uruchamiania najbezpieczniejszej, najbardziej skutecznej strategii obronnej w danej sytuacji. /s. 113-114/
SPIS TREŚCI
- Neurobiologiczna spuścizna traumy: jak stajemy się pofragmentowani
- Rozumienie części i reakcji na stres traumatyczny
- Nowe role pacjenta i terapeuty
- Nauka dostrzegania własnych „ja:: wprowadzenie do pracy z częściami
- Otaczanie własnych części przyjaźnią:: zasiewanie ziaren współczucia
- Komplikacje terapii:: przywiązanie traumatyczne
- Praca z częściami przejawiającymi skłonności samobójcze, autodestrukcyjne, zaburzenia odżywiania oraz uzależnienia
- Wyzwanie dla terapeuty:: systemy i zaburzenia dysocjacyjne
- Naprawianie przeszłości:: przygarnąć własne „ja
- Odzyskiwanie tego, co zostało utracone:: zacieśnianie więzi ze swoimi dziecięcymi „ja
- Bezpieczeństwo i ciepłe przyjęcie:: doświadczenie wypracowanego przywiązania opartego na poczuciu bezpieczeństwa
Aneks A. Pięć kroków do „odmieszania się”
Aneks B. Krąg medytacyjny z udziałem części
Aneks C. Technika dialogu wewnętrznego
Aneks D. Terapeutyczny paradygmat naprawy wewnętrznego przywiązania
Aneks E. Tabela doświadczeń dysocjacyjnych
Aneks F. Cztery życzliwe pytania
Indeks
Fisher J., Terapia osób, które przetrwały traumy złożone. Jak przezwyciężyć mechanizmy wewnętrznej alienacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2019


