Gabinet psychoterapii superEGO

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) są uznawane za zaburzenia psychiczne i wymagają leczenia. Zostały sklasyfikowane w ICD-10 i DSM-5.

W OCD obserwowane mogą być objawy również innych zaburzeń takich jak: zaburzenia odżywiania, depresja, PTSD, depersonalizacja, fobia społeczna, dysmorfofobia, zaburzenia lękowe czy zaburzenia osobowości.

---

Kompulsje to czynności stereotypowe i wielokrotnie powtarzane zachowania. Nie sprawiają one pacjentowi przyjemności, ani też nie są związane z wykonywaniem użytecznych czynności. Mają one zapobiegać jakimś mało prawdopodobnym wydarzeniom, które – według pacjenta – mogłyby nastąpić, gdyby zaniechał wykonania rytuału. Często te domniemane wydarzenia związane są z wyrządzeniem przez pacjenta krzywdy sobie lub komuś. Zachowanie to pacjent zwykle postrzega jako bezsensowne lub niepotrzebne i często próbuje mu się opierać.

---

Poniżej zamieszczam LISTĘ OBJAWÓW Y-BOCS (Skala obsesji i kompulsji Yale-Bocs), służącej do pomiaru nasilenia objawów zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (objawy występujące w przeszłości i/lub obecnie).

Uwaga! Niektóre zachowania mogą być objawami innych zaburzeń (prosta fobia lub hipochondria). Gwiazdką zaznaczone są właśnie takie zachowania, które mogą, ale nie muszą, być objawami OCD.

---

LISTA OBJAWÓW DOT. KOMPULSJI wg. Y-BOCS:

Kompulsje mycia/czyszczenia

• nadmierne lub rytualne mycie rąk
• nadmierne lub rytualne mycie się, kąpanie, czyszczenie zębów, zabiegi pielęgnacyjne lub zachowania w toalecie
• czyszczenie sprzętów domowych lub innych przedmiotów
• inne środki zaradcze podejmowane, aby nie dopuścić do kontaktu z zanieczyszczeniami
• inne

---

Kompulsje sprawdzania

• sprawdzanie zamków, kuchenek, różnych urządzeń
• sprawdzanie, że nie wyrządziło się, lub nie wyrządzi się krzywdy innym
• sprawdzanie, że nie wyrządziło się, lub nie wyrządzi się sobie krzywdy
• sprawdzanie, że nic strasznego się nie wydarzyło/nic strasznego się nie wydarzy
• sprawdzanie, że nie popełniło się błędu
• sprawdzanie związane z obsesjami somatycznymi
• inne

---

Powtarzane rytuały

• powtórne odczytywanie lub przepisywanie
• potrzeba powtarzania rutynowych czynności (np. wchodzenie/wychodzenie za drzwi, wstawaniejsiadanie na krześle)
• inne

---

Kompulsje liczenia

• liczenie czegoś określoną liczbę razy
• liczenie płytek na podłodze
• liczenie słów w zdaniu
• inne

---

Kompulsje porządkowania/układania

• ustawianie przedmiotów w idealnie równej linii lub według określonej, sztywnej reguł
• potrzeba symetrycznego ułożenia rzeczy, np. książek lub naczyń
• powtarzanie czynności porządkowania do momentu uzyskania „właściwego odczucia”
• układanie rzeczy w określonej kolejności, aby zapobiec niechcianym zdarzeniom, np. jeśli nie ustawię wszystkich długopisów po lewej stronie biurka, coś złego stanie się mojej rodzinie”
• dążenie do perfekcyjnego, symetrycznego układu przedmiotów, które są umysłowo „poprawiane”, nawet jeśli są fizycznie ułożone prawidłowo
• inne

---

Kompulsje gromadzenia/zbierania

Kompulsje gromadzenia/zbierania to przymus zbierania i gromadzenia niepotrzebnych przedmiotów, które są trudne do wyrzucenia z powodu silnego lęku lub poczucia odpowiedzialności.

[Kompulsje gromadzenia/zbierania różnią się od hobby lub zajmowania się przedmiotami o wartości pieniężnej lub sentymentalnej (np. bardzo dokładne czytanie bezwartościowej poczty – reklamówki, konkursy, ogłoszenia, zbieranie starych gazet, selekcjonowanie rzeczy ze śmieci, zbieranie bezużytecznych przedmiotów)].

• Syllogomania, czyli patologiczne zbieractwo, jest objawem zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) i różni się od kolekcjonowania czy zbierania rzeczy o wartości sentymentalnej lub materialnej. Osoby dotknięte tym zaburzeniem gromadzą przedmioty, które większość ludzi uważa za śmieci, co prowadzi do zagracenia przestrzeni życiowej i utrudnia codzienne funkcjonowanie.

---

Rozmaite kompulsje

• rytuały psychiczne (inne niż sprawdzanie I liczenie)
• nadmierna skłonność do robienia list, wykazów, spisów
• potrzeba mówienia, pytania, zwierzania się
• potrzeba dotykania, stukania, ocierania*
• rytuały związane z mruganiem lub wpatrywaniem się*
• podejmowane środki zaradcze zapobiegające (nie sprawdzanie) wyrządzeniu krzywdy sobie … , innym … , strasznym skutkom …
• rytualne zachowania związane z jedzeniem*
• zachowania przesądne
• trichotillomania*
• inne zachowania związane z samouszkodzeniem lub samookaleczeniem*
• i inne

Wpis na podstawie:

• Kiejna A, Grzesiak M. Skala pomiaru nasilenia obsesji i kompulsji Yale-Brown (Y-BOCS), Czasopismo Postępy Psychiatrii i Neurologii, 1997
• Rabe – Jabłońska J. (2017). Diagnoza i leczenie zaburzenia obsesyjno – kompulsyjnego. Psychiatria
• Seligman M.,Walker E., Rosenhan D. (2003). Psychopatologia. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S – ka
• www.psychiatraplus.pl
• www.psychiatry.org – Obsessive-Compulsive Disorder, Hoarding Disorder, Body Dysmorphic Disorder, Trichotillomania (Hair-Pulling Disorder), Excoriation (Skin-Picking) Disorder, and Olfactory Reference Disorder