O czym jest ta książką?
Książka Zabawa a rzeczywistość autorstwa Donalda W. Winnicotta to jedno z najważniejszych dzieł w historiii psychoanalizy, w którym wybitny brytyjski pediatra i analityk redefiniuje sposób rozumienia ludzkiej kreatywności, kultury oraz rozwoju emocjonalnego. Autor wprowadza w niej rewolucyjne pojęcia przestrzeni przejściowej oraz obiektów przejściowych (takich jak ukochany kocyk czy miś), które pozwalają dziecku na bezpieczne przejście od całkowitego uzależnienia do samodzielnego istnienia w zewnętrznym świecie. Winnicott przekonuje, że to właśnie w tej niezwykłej, pośredniej strefie – między fantazją a twardą rzeczywistością – rodzi się zabawa, sztuka, a także zdolność do doświadczania autentycznego poczucia spełnienia i życia wartego przeżycia.
Z mojej perspektywy…
Winnicott uczy, że psychoterapia jest niczym innym jak wspólną zabawą dwóch dorosłych osób na poziomie symbolicznym – przestrzenią, w której pacjent może bezpiecznie eksperymentować z własnymi emocjami, rozładowywać napięcia i twórczo przekształcać dawne urazy. Ta lektura stale przypomina, że prawdziwy rozwój i zdrowie psychiczne nie wynikają z sztywnej adaptacji do norm, lecz z odzyskania przez pacjenta zdolności do spontaniczności, twórczości i odczuwania, że jego życie należy do niego samego.
Kilka cytatów na zachętę:
Tym, co w największym stopniu sprawia, że jednostka czuje, że warto żyć jest twórcza apercepcja. Jej przeciwieństwem jest taki stosunek do rzeczywistości zewnętrznej. który polega na uległości, w którym świat i jego elementy są spostrzegane jedynie jako coś, do czego trzeba się dopasować, dostosować. Dla jednostki uległość niesie poczucie jałowości i łączy się z odczuciem, że nic nie ma znaczenia i że życie nie jest warte przeżycia. […] twórcze życie oznacza zdrowie, zaś uległość jest podstawą choroby.
(s. 96-97)
Zanim self zacznie używać popędów, musi powstać samo self; jeździec musi kierować koniem, nie odwrotnie.
(s. 138)
Są ludzie, którzy, którzy wiodą satysfakcjonujące życie, a nawet wykonują pracę o wyjątkowej wartości, będąc jednocześnie osobami schizoidalnymi lub schizofrenicznymi. Są chorzy psychicznie słabe poczucie rzeczywistości. Dla równowagi trzeba by jednak stwierdzić, że istnieją również inni, którzy stoją tak twardo na gruncie obiektywnie spostrzeganej rzeczywistości, że są chorzy z przeciwnego powodu: nie mają kontaktu ze światem subiektywnym i nie potrafią twórczo podchodzić do faktów.
(s. 99)
SPIS TREŚCI:
Nota o Autorze
Podziękowania
Wstęp do wydania angielskiego
Wprowadzenie
- Obiekty przejściowe i zjawiska przejściowe
- Śnienie, fantazjowanie i życie: historia przypadku ilustrująca pierwotną dysocjację 3. Bawienie się: koncepcja teoretyczna
- Bawienie się: twórcza aktywność i poszukiwanie self
- Kreatywność i jej źródła
- Użycie obiektu i relacja przez identyfikacje
- Miejsce doświadczeń związanych z kulturą
- Miejsce, w którym żyjemy
- Lustrzana rola matki i rodziny w rozwoju dziecka
- Wzajemne relacje o charakterze niepopędowym, oparte na skrzyżowanych identyfikacjach
- Współczesne koncepcje rozwoju w okresie dorastania i ich implikacje dla szkolnictwa wyższego
Dodatek
Literatura
Indeks
Winnicott D. W., Zabawa a rzeczywistość, Wydawnictwo Imago, 2011