Psychiczny azyl omawia problemy dotyczące pracy z zablokowanymi pacjentami, z którymi trudno nawiązać znaczący kontakt. Autor bada, w jaki sposób relacje z obiektem oraz obrony organizują się, tworząc skomplikowaną strukturę, która prowadzi do usztywnienia osobowości oraz zablokowania procesu analitycznego. Ten system obron, tworzący patologiczną organizację osobowości, John Steiner nazywa „psychicznym azylem”.
Przeżyte w przeszłości traumy i deprywacja maja głęboki wpływ na tworzenie się u pacjenta patologicznej organizacji osobowości, choć trudno ocenić jaki jest udział czynników wewnętrznych , a jaki – zewnętrznych.
(s. 19.)
Z perwersją mamy do czynienia, gdy rozpoczyna się proces integracji i jednostka podejmuje próbę fałszywego godzenia ze sobą sprzecznych poglądów, które coraz trudniej jest jej utrzymać oddzielnie. Godzenie sprzeczności nie jest konieczne, jeżeli sprzeczne poglądy na skutek rozszczepienia są utrzymywane zupełnie odrębnie i nie mogą na siebie wpływać. Sytuacja staje się problematyczna dopiero wtedy, gdy rozszczepienie zaczyna słabnąć i jednostka podejmuje próbę zintegrowania obu poglądów.
(s. 149)
[…] perwersja nie wynika z rozszczepienia na to, co dobre i złe, ale z załamania owego mechanizmu i ponownego zespolenia fragmentów w złożoną mieszaninę, nad którą dominuje wszechmocna struktura narcystyczna. Jeżeli pragniemy wyswobodzić zdrową, rozsądną część pacjenta, to musimy rozumieć całą jego sytuację – między innymi jego skłonność do reprezentowania siebie przed samym sobą i przed analitykiem jako niewinnej ofiary. Musimy umieć dostrzec jego poczucie bezradności, a zarazem chwile, w których wchodzi on w nieświadomą zmowę z organizacją narcystyczną i czerpie perwersyjną gratyfikację z jej dominacji. Może się wówczas okazać, że samo zrozumienie dominującej roli organizacji nie wystarczy i że konieczne jest ujawnienie jej zmowy z potencjalnie zdrowym self. Jeżeli analityk nie potrafi tego dokonać, to pacjent może z czasem zacząć akceptować istnienie w sobie prawdziwie destrukcyjnej części, z którą musi nauczyć się żyć, którą moze zawierać w sobie, której jednak nie może się pozbyć.
(s. 182)
SPIS TREŚCI:
Rozdział 1
Teoria psychicznych azyli.
Rozdział 2
Psychiczny azyl – ilustracja kliniczna
Rozdział 3
Pozycja paranoidalno-schizoidalna i depresyjna
Rozdział 4
Narcystyczne relacje z obiektami a patologiczna organizacja osobowości. Przegląd koncepcji
Rozdział 5
Odzyskiwanie części self, utraconych w wyniku identyfikacji projekcyjnej. Rola żałoby
Rozdział 6
Ucieczka w urojony świat: psychotyczna organizacja osobowości
Rozdział 7
Zemsta, uraza, żal i reparacja
Rozdział 8
Stosunek do rzeczywistości w azylu psychicznym
Rozdział 9
Relacje perwersyjne w patologicznych organizacjach
Rozdział 10
Król Edyp i Edyp w Kolonie – ilustracja dwóch typów organizacji patologicznej
Rozdział 11
Problemy techniki psychoanalitycznej: interpretacje skoncentrowane na pacjencie i na analityku
Bibliografia
Steiner J., Psychiczny azyl. Patologiczna organizacja osobowości u pacjentów psychotycznych, nerwicowych i borderline, Wydawnictwo Imago, 2017