O czym jest ta książka?
Kilka słów o książce Praca z trudnymi pacjentami. Od nerwicy do psychozy: Franco De Masi, doświadczony psychoanalityk włoskiego pochodzenia, zabiera czytelnika w głąb najbardziej wymagających zakamarków praktyki klinicznej. Autor pokazuje, jak pracować z osobami, u których granica między neurozą a psychozą zaciera się, a tradycyjne techniki terapeutyczne okazują się niewystarczające. Opierając się na bogatym materiale kazuistycznym, analizuje stany graniczne, stany psychotyczne oraz głębokie zaburzenia osobowości, tłumacząc, jak radzić sobie z bezsłownym cierpieniem, potężnymi mechanizmami obronnymi i momentami, w których pacjent próbuje wciągnąć terapeutę w swój wewnętrzny chaos.
Z mojej perspektywy…
Ta pozycja to dla mnie niezastąpiony przewodnik po gruncie, który bywa niezwykle chwiejny i niebezpieczny w codziennej pracy gabinetowej. Demasi uczy, jak zachować zdolność do myślenia i czucia tam, gdzie pacjent kontaktuje się z nami wyłącznie poprzez masowe rozszczepienia i pierwotną dezintegrację. To lektura, która przypomina, że w kontakcie z trudnym pacjentem najważniejszym narzędziem staje się nasz własny aparat psychiczny – gotowość na przyjęcie i przemyślenie tego, co dla drugiej strony jest całkowicie niestrawne.
Trudny pacjent to taki, który nie potrafi włączyć nas w swój świat wewnętrzny w sposób, który pozwoliłby nam na zrozumienie jego cierpienia, lub taki, który usiłuje nas zmusić do życia wewnątrz swojego świata, nie dając nam możliwości zachowania roli obserwatora.” —
(s. 42)
Główną trudnością w pracy z pacjentem psychotycznym jest zarządzanie własnym lękiem terapeuty. Jeśli terapeuta nie potrafi wytrzymać poczucia bezradności, chaosu i ataku na własne myślenie, będzie skłonny do ucieczki w techniczne interpretacje, które pacjent odczuje jako nieautentyczne.
(s. 89)
Nie możemy oczekiwać, że pacjent zrozumie coś, czego my sami jeszcze nie przeżyliśmy w procesie przeniesienia. Zrozumienie nie jest aktem intelektualnym, lecz procesem emocjonalnego przeżywania prawdy o sobie w obecności drugiego człowieka.
(s. 124)
W przypadkach pacjentów z głęboką patologią, pacjent nie tylko rzutuje na nas swoje części, ale usiłuje nas zredukować do roli obiektu, który ma realizować jego wewnętrzne scenariusze, uniemożliwiając nam bycie podmiotem myślącym.
(s. 156)
Zakończenie terapii z trudnym pacjentem nie oznacza całkowitego wyleczenia czy usunięcia wszystkich konfliktów, lecz osiągnięcie zdolności do przeżywania cierpienia w sposób bardziej ludzki, bez konieczności rozszczepiania świata na dobro i zło.
(s. 212)
SPIS TREŚCI
- Jak rozumiemy określenie „trudni pacjenci”?
- Trauma jako źródło patologii
- Trauma w pierwotnej relacji
- Obrony i konstrukcje psychopatologiczne
- Psychiczne wycofanie
- Superego trudnych pacjentów
- Nieświadome pacjentów neurotycznych, borderline i psychotycznych
- Patologie seksualne
- Przeniesienie erotyczne – od snu do urojenia
- Czy pedofilię można wyleczyć?
- Zagadka transseksualizmu
- Refleksje na temat źródeł perwersji seksualnych
- Perwersyjna fascynacja organizacją destrukcyjną
- Uzależnienie od Internetu
- Niektóre problemy związane z leczeniem pacjentów borderline
- Elementy analitycznej terapii pacjentów psychotycznych
- Terapeutyczne podejście do doświadczenia urojeniowego
- Problematyczna pozycja przeniesienia w stanach psychotycznych
- Trudni pacjenci – wnioski
De Masi F., Praca z trudnymi pacjentami. Od nerwicy do psychozy, Oficyna Ingenium, 2017