„Miłość, poczucie winy i reparacja” rozpoczyna publikację Pism Melanie Klein, obejmujących blisko czterdziestoletni okres jej pracy klinicznej i badawczej. Polskie wydanie Pism umożliwia naszemu czytelnikowi bezpośredni kontakt z jej dziełem, a w konsekwencji z olbrzymim obszarem myśli analitycznej, modyfikującej i twórczo rozwijającej teorię Freuda – z tzw. brytyjską szkołą relacji z obiektem.

[…] identyfikacja jest fazą wstępną nie tylko nie tylko tworzenia symbolu, ale jednocześnie ewolucji mowy i sublimacji. Ta ostatnia zachodzi za pomocą tworzenia symbolu, przez co fantazje libidinalne zostają utrwalone zgodnie z symboliką seksualną na określonych obiektach, działaniach i zainteresowaniach.

(s. 87)

Dzieci neurotyczne wypracowują pewien „kompromis”: rozpoznają jedynie niewielką część rzeczywistości, reszcie zaprzeczają. Jednocześnie dochodzi do silnego wyparcia fantazji masturbacyjnych, hamowanych przez poczucie winy, a rezultacie zahamowaniu ulega zdolność do zabawy i uczenia się , co często obserwujemy u dzieci neurotycznych. Objaw obsesyjny, w którym znajdują schronienie (początkowo w zabawie), stanowi kompromis pomiędzy nadmiernym zahamowaniem fantazji a niepełnym związkiem z rzeczywistością, toteż jest on jedynie ograniczoną formą zaspokojenia.

(s. 204)

Naturalna żałoba uruchamia lęki psychotyczne. Jednostka przeżywająca żałobę jest rzeczywiście chora.; ponieważ jednak ten stan umysłu jest powszechny i wydaje się nam naturalny, nie nazywamy żałoby chorobą. […] w żałobie podmiot przechodzi zmodyfikowany i okresowy stan maniakalno-depresyjny i przezwycięża go, powtarzając w ten sam sposób, choć w odmiennych okolicznościach i inaczej manifestowany, proces, który normalne dziecko przechodzi we wczesnym okresie rozwoju.

Największe zagrożenie dla jednostki przeżywającej żałobę stanowi skierowanie nienawiści przeciwko utraconej, kochanej osobie. Jednym ze sposobów wyrażania się nienawiści w sytuacji żałoby jest uczucie triumfu nad zmarłym.

(s. 349)

SPIS TREŚCI

  • Wprowadzenie (autorstwa Hanny Segal)
  1. Etapy rozwoju wczesnego dziecka (1921)
  2. Technika psychoanalityczna wczesnych okresów życia (1921)
  3. Wpływ wczesnego lęku na rozwój seksualny dziecka (1922)
  4. Badanie psychiczne i analiza dziesięcioletniego chłopca (1923)
  5. Rola szkoły w rozwoju libidalnym dziecka (1923)
  6. Geneza psychiczna konfliktu maniakalno-depresyjnego (1935)
  7. Uwagi na temat niektórych mechanizmów schizoidalnych (1946) (w nowszych wydaniach uwzględniane także w tomie III)
  8. Żałoba i jej związek ze stanami maniakalno-depresyjnymi (1940)
  9. Mechanizmy obronne w okresie dzieciństwa (1943)
  10. Emocjonalny rozwój niemowlęcia (1952) (w nowszych wydaniach uwzględniane także w tomie III)
  11. Miłość, poczucie winy i reparacja (1937)

Pisma Melanie Klein tom 1 – Miłość, poczucie winy i reparacja oraz inne prace z lat 1921-1945, GWP, 2019