O czym jest ta książka?

​To niezwykle wartościowa i potrzebna na polskim rynku pozycja, która przesuwa punkt ciężkości z pracy z dziećmi (której poświęcona jest większość literatury) na wyzwania, z jakimi mierzą się osoby dorosłe w spektrum autyzmu. Redaktorki zebrały głosy ekspertów z różnych dziedzin, tworząc kompendium wiedzy na temat diagnozy, wsparcia terapeutycznego, aktywizacji zawodowej oraz budowania relacji społecznych w dorosłym życiu. Książka łączy naukowe podstawy neuroróżnorodności z praktycznymi rozwiązaniami, które mają na celu podniesienie jakości życia osób ze spektrum w świecie, który nie zawsze jest do nich dostosowany.

Z mojej perpektywy…

Ta książka jest dla mnie „głosem dorosłości” w spektrum. W gabinecie często widzę, jak dorośli ze spektrum czują się pominięci przez system, który wydaje się „kończyć” wsparcie po osiągnięciu pełnoletności. Ta pozycja przypomina, że autyzm nie mija, a potrzeby osób dorosłych stają się jedynie bardziej złożone – dotyczą samodzielności, pracy, partnerstwa i akceptacji własnej tożsamości. ​

Książka przydaje mi się, gdy potrzebuję zaktualizować swoje spojrzenie na potrzeby pacjentów, którzy szukają w terapii nie „naprawiania”, ale zrozumienia swoich różnic i znalezienia sposobów na funkcjonowanie w świecie, który często bywa przebodźcowujący. Przydaje mi się do wspietania pacjentów w budowaniu ich dobrostanu na ich własnych zasadach, a nie według narzuconych norm społecznych. To dla mnie ważna lektura przypominająca o szacunku do neuroodmienności i o tym, że terapia powinna być przede wszystkim przestrzenią, w której pacjent czuje się w pełni widziany i akceptowany.

Polecam, a poniżej cytaty na zachętę:

Spektrum autystyczne” to szerokie pojęcie, które odnosi się do różnych typów osób o cechach autystycznych. Cechy te obejmują zaburzenia interakcji społecznych, zaburzenia rozwoju mowy jako formy komunikacji oraz zburzenia zachowań i zainteresowań, które mają ograniczony, stereotypowy charakter. Słowo „autyzm” (autós – sam) pochodzi z języka greckiego. Sam termin został wprowadzony do psychiatrii przez Eugena Bleulera na określenie jednego z tak zwanych osiowych objawów schizofrenii – odizolowanie od świata zewnętrznego.

(s. 137)

U dzieci z autyzmem zaburzoną zdolność do nawiązywania kontaktu społecznego można zaobserwować już przed ukończeniem szóstego miesiąca życia. Dzieci te nie uspokajają się, gdy bierze się je na ręce, nie odpowiadają swoim zachowaniem na próby inicjowania kontaktu przez matkę. Nie uśmiechają się do ludzi lub czynią to sporadycznie. Raczej nie wyciągają rąk ani nie zmieniają postawy ciała w oczekiwaniu na to, że ktoś je przytuli. Nie są zainteresowane ludźmi.

(s. 87)

[…] dzieci z autyzmem krócej obserwują innych ludzi, a gdy to robią nie koncentrują się na twarzy. Zdecydowanie wolą bodźce nieożywione, niezależnie od tego, czy bodźce te się poruszają czy też nie.

(s. 83)

Specyficzną cechą autyzmu jest opóźnienie w scaleniu wszystkich aspektów osobowości, które ma się dokonać w wyniku dojrzewania. Zatem tworzenie się tożsamości płciowej i ukierunkowanie orientacji seksualnej następuje u osób z ASD później niż u rówieśników. Naśladowanie bez zrozumienia kontekstu oraz sztywne interpretowanie sytuacji społecznych utrudnia nawiązywanie relacji międzypłciowych, bycie w bliskiej więzi z drugą osobą w sytuacji intymnej.

(s. 131)

SPIS TREŚCI

CZĘŚĆ 1
Adolescencja i wczesna dorosłość osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu: zagadnienia psychologiczno-medyczne

Rozdział 1
Psychologiczne aspekty dojrzewania i wczesnej dorosłości osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu – Anna Stypuła
Rozdział 2
Autyzm w biegu życia jednostki. Namysł osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu nad stanem samoświadomości oraz nad własną przeszłością i przyszłością – Elżbieta Maria Minczakiewicz
Rozdział 3
Społeczno-komunikacyjne uwarunkowania rozwoju teorii umysłu u osób ze spektrum autyzmu. Od narodzin ku dorosłości – Barbara Winczura
Rozdział 4
Temporalny aspekt funkcjonowania osoby z autystycznym spektrum zaburzeń – Joanna Kossewska
Rozdział 5
Zaburzenia psychiatryczne współwystępujące u adolescentów i młodych osób dorosłych z autyzmem i zespołem Aspergera – strategie leczenia – Bożena Śpila
Rozdział 6
Specyfika zaburzeń neurologicznych w przypadku osób ze spektrum autyzmu – Magdalena Chrościńska-Krawczyk

CZĘŚĆ 2
Wybrane kierunki działań strategicznych w opiece nad osobami z diagnozą zaburzeń ze spektrum autyzmu. Zastosowania praktyczne

Rozdział 7
Model Pozytywnego Wspierania Zachowań w przełamywaniu barier na drodze do integracji społecznej i aktywizacji zawodowej młodzieży i dorosłych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu – Wojciech Sekta, Anna Skierczyńska
Rozdział 8
Trening umiejętności społecznych dla osób z ASD. Założenia programowe uwzgledniające wyzwania okresu dojrzewania – Małgorzata Ciemborowicz, Beata Koczur
Rozdział 9
Zasady tworzenia przyjaznego środowiska sensorycznego dla osób z autyzmem – Katarzyna Patyk, Grzegorz Borkowski
Rozdział 10
Farma Życia szansą na godne życie dorosłych osób z autystycznym spektrum zaburzeń – Alina Perzanowska
Rozdział 11
Przygotowanie zawodowe z zaburzeniami ze spektrum autyzmu na przykładzie działalności fundacji MADA – Warsztat Terapii Zajęciowej – Jan Reszkiewicz
Rozdział 12
Przygotowanie osób z autystycznym spektrum zaburzeń do dorosłego życia w założeniach programowych lubelskiego oddziału Krajowego Towarzystwa Autyzmu – Iwona Mróz, Teresa Wojtachnia

CZĘŚĆ 3
Sytuacja rodziny osoby z autyzmem: kierunki wsparcia społeczno-specjalistycznego

Rozdział 13
Wyzwania rodzicielskie związane z okresem dojrzewania osoby z autyzmem – Katarzyna Patyk, Maria Panasiuk
Rozdział 14
Profesjonalna pomoc rodzinie z dzieckiem lub dorosłym z ASD. Terapia rodzinna Iwona Gryniuk -Toruń
Rozdział 15
Ubezwłasnowolnienie a autonomia dorosłych osób z autyzmem – Michał Piotr Stępień
Rozdział 16
Analiza prawna możliwości wsparcia przez instytucje z autystycznym spektrum zaburzeń – Joanna Olszewska

Patyk K., Panasiuk M., Wsparcie młodzieży i dorosłych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Teoria i praktyka, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot 2017