Uzależnienia behawioralne cz. 3 – Uzależnienia od seksu

W klasyfikacji ICD-10: uzależnienie od seksu to nadmierny popęd seksualny, inne zaburzenia nawyków i popędów (impulsów) lub zaburzenia nawyków i popędów, nieokreślone.

Klasyfikacja DSM-IV nie wyróżnia uzależnienia seksualnego.

Przez wiele lat prowadzono dyskusje na temat tego czy kompusywne zachowania seksualne powinny być traktowane jako zaburzenia psychiczne. Chodziło o to by być ostrożnym i nie doprowadzić do nadmiernego patologizowania normalnych zachowań seksualnych z powodu np. postaw religijnych. Z tego względu kompulsywne zachowania seksualne (CSBD) włączono w ICD-11 do grupy zaburzeń kontroli impulsów „charakteryzujące się trwałym wzorcem braku kontroli nad intensywnymi, powtarzalnymi impulsami lub popędami seksualnymi, powodującymi powtarzalne zachowania seksualne” (WHO, 2019). Powtarzające się zachowania seksualne spowodowane uporczywym brakiem kontroli powinny trwać 6 miesięcy i dłużej), wywoływać niepokój i upośledzenie w funkcjonowaniu wszystkich najważniejszych obszarach życia.

Trzy poziomy „ciężkości” kompulsywnych zachowań seksualnych:

  1. masturbacja, przypadkowe kontakty seksualne (promiskulityzm), stosunki z wieloma partnerami (często anonimowymi), cyberseks, pornografia, prostytucja legalna
  2. nielegalna prostytucja, voyeryzm (podglądactwo), seks w miejscach publicznych, froteryzm (ocieractwo), molestowanie seksualne, ekshibicjonizm
  3. gwałt, pornografia dziecięca, molestowanie dzieci, kadzirodztwo, wykorzystywanie osób zależnych i starszych, wykorzystywanie związane z profesją (nauczyciele, lekarze, duchowni itp.)

Cyberseks

Internetowe aktywności seksualne (OAS), czyli cyberseks, to interakcje o charakterze erotycznym odbywane za pośrednictwem przekazu cyfrowego. OAS nie zostały włączone do klasyfikacji DSM-5 ani ICD-11 (podobnie jak samo uzależnienie od internetu). Zaliczają się do zachowań ryzykownych, które mogą prowadzić do uszkodzenia kontroli nad zachowaniem, następnie do wystąpienia kompulsywnych zachowań seksualnych i w efekcie do uzależnienia. Cyberseksowi sprzyja: anonimowość, niskie koszty, łatwość dostępu.

Chemseks

Chemseks, czyli seks związany z substancjami („seks na dragach”). Łączenie kontaktów seksualnych z przyjmowaniem substancji w celu wydłużenie czasu kontaktu seksualnego, wzmocnienia doznań seksualnych i osiągania większej przyjemności z seksu.

Pornografia

Pornografia, czyli seks niezwiązany z relacjami, bez wymagań dotyczących intymności.

Wyróżniamy:

  • pornografię twardą – pokazywanie aktów seksualnych z penetracją, często brutalnej przemocy w zakresie fizyczności czy psychiki, pornografii dziecięcej, czynności seksualnych w grupie
  • pornografię miękką – pokazywanie nagich par w intymnych sytuacjach seksualnych

Nowe technologie doprowadziły do upowszechnienia internetowej aktywności seksualnej i sprzyja realizowaniu kompulsywnych zachowań seksualnych. Wielu badaczy uważa, że korzystanie z pornografii może prowadzić do uzależnienia (patologiczne przywiązanie się do treści pornograficznych).